شاهدوست يزد و كرمان و همه جا همين سنخند ! شاهدوستى است كه اينها را وادار مىكند به اينكه پريروز دو - سه روز پيش از اين ، آن مجسمه را آوردند پايين و شكستند و چيزها را كندند ؛ هر كس يك تكه را يادگارى برداشته . مىگويند ؟ . . . ؟ بله ؟ . . . ؟ شاهدوستى است اينها ؟ ! اختيار نفت در دست خودمان اصلًا معلوم نيست كه چه جور وضعى دارد اين ايران ، و چه جور سنخى هستند اينها . اينها هم جزء تعجب‌آورهاست . اصلًا شما مىگوييد تعجب آور كه چه سنخ آدمهايى هستند اينها ، كه در عين حالى كه دارد مىبيند كه حكومت نظامى گذاشته و فردا هم آتش مىزنند به اين شهرها و به اين دهات و به اين مردم ، باز مىآيد در حضور [ مردم ] شروع مىكند به اين حرفها را زدن ! « من التزام مىدهم ، من تعهد مىدهم ، من ضمانت مىدهم كه ديگر از اين كارها نكنم » ! اين چه سنخ مغزى است ! بايد وقتى كه بخواهند فلاسفه يا اطبا بيايند اين را تشريح كنند . اين طرز دماغ ببينند چه جورى است كه اين حرفها را مىزند ! چه جور وضعى است اين ، اين تشريح مىخواهد . آدم عادى كه اين طور نيست . خلاف عادت است اين ! اين معجزهء طبيعت است ! [ خندهء حضار ] بله ، گفته‌اند اين را . جداً هم فوق العاده است ! [ خندهء حضار ] در هر صورت ، آنها از همه چيز استفاده مىكنند . بيشتر استفاده شان از اين بيحالى ملت بوده تا حالا . و حالا مىبينند كه نه ، آن بيحالى تبديل شد به يك حال ؛ تحول پيدا شد . حالا به دست و پا افتاده كه چه بكنم ، بايد چه بكنم . همان طرفدارهاى امريكا كه در ژاپن بودند ، در همان جايى كه من ديدم ترجمه كرده بودند آوردند ، باز مصيبت نفت را شروع كردند ، كه [ قطع ] آن نفت همهء كارخانه‌هاىِ - صنعتهاى اروپا را مىخواباند . در ژاپن اين را گفته « 1 » كه ژاپنىها را وادار كند بر خلاف ؛ و حال آنكه ما نفتمان را مىخواهيم بفروشيم به كسى كه بخرد پول بدهد ، [ نه ] كسى كه بخرد پايگاه درست كند . آخر اين از عجايب است كه يك كسى نفت ما را مىبرد ، در

--> ( 1 ) - در كنفرانس سران كشورهاى صنعتى جهان .